شکوه میرشاهی
سرپرست دفتر جذب و حمایت از
سرمایه گذاری

 

۱۳۹۵/۰۹/۰۱

وضعیت اقتصادی استان

 
خراسان رضوی با مساحت 117هزارکیلومترمربع، بیش از 7 درصد خاک کشور را به خود اختصاص داده است و با جمعیت قریب به 6 میلیون نفر، حدود 8 درصد جمعیت کشور را در خود جای داده است. شهر مشهد به دلیل وجود بارگاه ملکوتی امام رضا(ع) هشتمین امام شیعیان جهان، مورد احترام مسلمانان اقصی نقاط عالم است و سالانه حدود 30 میلیون زائر و توریست داخلی و خارجی از کشورهای مختلف جهان رهسپار این شهر می شوند.
 
 
صنایع و معادن
خراسان رضوی یکی از مهم ترین مراکز صنایع دستی ایران است، برخی از صنایع دستی آن، چون فیروزه، پوستین دوزی، فرش بافی و... شهرت جهانی دارند. خراسان رضوی به دلیل جایگاه ویژه مکانی خود، که محل برخورد پدیده های مهم و متفاوت زمین شناختی است، جایگاه مناسبی از لحاظ گنجایش و گوناگونی ذخایر معدنی دارد. ذخیره های زغال سنگ، مس، روی، آهن، منگنز، خاک نسوز، منیزیت، گل سفید، سنگ های ساختمان، مانند مرمریت، تراورتن، سنگ آهن و گچ، دراستان یافت می شود. کاوش های پیرامون طبس، از وجود ذخایر بزرگ اورانیوم، رادیوم و توریم خبر می دهد. این منابع از لحاظ تأمین انرژی، از ارزش اقتصادی بالایی برخوردارند
ازگذشته های دور، بخش بزرگ تولیدات خراسان را، فرآورده های کشاورزی و صنایع دستی به خود اختصاص می داده است. از این رو بخش بزرگ کالای صادراتی استان خراسان در سطح ملّی، فرآورده های کشاورزی، چون گندم، زعفران، زرشک، کشمش، پوست دام، و در مورد هنر های دستی، فرش، فیروزه تراشیده شده، پوستین،... بوده است. علاوه بر آن، زوار مقداری از کالای ناحیه ای خود را برای فروش به مشهد آورده، به هنگام بازگشت، سوغات و بخشی از نیازهای مصرفی خویش را خریداری می کردند، که در افزایش بازرگانی خراسان، به ویژه شهر مشهد مؤثر بوده است.
v       خراسان رضوی به عنوان قطب صنعتی شرق کشور سهم بسزایی در تامین نیاز کشور به انواع کالاهای صنعتی دارد.
v       خراسان رضوی قطب دوم صنعت خودرو کشور است و در حال حاضر حدود 473 واحد فعال قطعه سازی در استان مشغول فعالیت بوده و تعداد 69 طرح با پیشرفت فیزیکی بیش از 40% در حال اجرا می باشند.
v     این استان به عنوان یکی از قطبهای مهم صنایع ماشین سازی و قطعه سازی، فولادسازی، صنایع غذایی، معادن و صنایع معدنی مطرح می باشد و بیش از 6000 واحد صنعتی و معدنی در خراسان رضوی فعال است.
v       در زمینه صنایع غذایی هم اکنون تعداد 897 واحد فعال مشغول فعالیتند و تعداد 134 طرح در حال اجرا می باشند.
v       سالانه 7 میلیون تن سیمان تولید می­شود و سهم عمده ای در تامین نیاز داخل و صادرات به کشورهای مختلف دارد.
v       هم اکنون 4 هزار و ۳۶۱ جواز صنعتی با سرمایه گذاری ۱۹هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان و اشتغالزایی ۱۲۹ هزار نفر در این استان وجود دارد
v     ۴۶ نوع ماده معدنی تاکنون در خراسان رضوی شناسایی شده و وجود معادن غنی از سنگ آهن با پیش بینی ذخیره بیش از 1.2 میلیارد تن؛ و سایر مواد مدنی  باعث شده سرمایه گذاری در صنایع معدنی از اولویت خاصی برخوردار باشد
v     خراسان از شبکه مناسب راههای ارتباطی مانند راههای آسفالته ، خطوط راه آهن ، فرود گاههای مناسب و نیروی الکتریکی مطمئن و مناسب برای مصارف کارگاههای صنعتی ، دسترسی به فرآورده های نفتی و شبکه گاز طبیعی خانگیران (سرخس) ، تاسیسات و تجهیزات وسیع مخابراتی به عنوان عوامل مؤثر در شکل گیری مراکز صنعتی برخوردار است ..
v     وجود شهرکهای صنعتی در اکثر شهرستانهای استان دارای مزایایی چون مستثنی بودن از قانون شهرداری ها،  پرداخت نقد و اقساط هزینه های انتفاع از تاسیسات ، کاهش هزینه های سرمایه گذاری به دلیل استفاده از خدمات زیربنایی و عمومی مشترک سازماندهی شده توسط شرکت شهرک های صنعتی و معافیت مالیاتی ماده 132 قانون مالیاتها در شعاع 30 کیلومتری مراکز استان ها و شهرهای بالای 300 هزار نفر.
 
کشاورزی و دام داری
استان خراسان رضوی به دلیل شرایط ویژه اقلیمی، وجود خاک های زراعی مرغوب، آب فراوان، دشت ها و درّه های بزرگ و حاصل خیز، دارای پیشینه درخشانی در امر کشاورزی است و میتوان گفت، که سرزمین پر برکت خراسان رضوی، با آب و هوای گوناگون و منابع آب و خاک، از امکانهای بالقوه بسیار بالایی برای گسترش کشاورزی برخوردار است. دشت های پهناور خراسان در نواحی گرم، معتدل و سرد گسترده شدهاند. تولید فرآوردههای سردسیری، نیمه گرمسیری وگرمسیری، مانند: گردو، بادام، سیب، گلابی، پسته، زعفران، خرما و مرکبات، از ویژه گی های خراسان است. خراسان مهم ترین منطقه پرورش دام در ایران است. این کار با روش های گوناگونی صورت میگیرد که مهم ترین عامل ایجاد این اختلافها، آب و هوا، به ویژه ریزش باران است. پرورش دام دراستان خراسان رضوی به شکل های گوناگون کوچ نشینی، رمه گردانی، روستایی و تلفیق زراعت و دام داری و دام پروری صنعتی دیده می شود. مهم ترین دام هایی که درخراسان پرورش داده می شوند، گوسفند، بز، گاو، گاومیش و شتر است. فعالیت گاوداری به شیوه صنعتی برای تولید شیر و گوشت در خراسان از اهمیت زیادی برخوردار است. این استان از نظر ظرفیت تولید شیر و گوشت و تولیدات دامی دارای اهمیت زیادی در کشور است.
v       استان خراسان رضوی در بخش کشاورزی از ظرفیتها و قابلیتهای بی شماری برخوردار است.
v     این استان در تولید زعفران دارای مقام اول در کشور و در دنیا را دارا بوده که علاوه بر صادارت بخش قابل ملاحظه ای از این محصول به بازارهای جهانی، امکان سرمایه گذاری روی داروهایی که از این محصول استخراج میشود و ماشین های کاشت ، داشت و برداشت وجود دارد .
v     خراسان رضوی رتبه دوم تولید پسته،  رتبه سوم در تولید انار، رتبه چهارم در تولید انگور،  رتبه نخست در تولید گیاهان دارویی خصوصا زیره سبز و مقام نخست تولید گوشت قرمز را در کشور دارد.
v     از پتانسیلهای سرمایه گذاری در بخش کشاورزی می توان به  1- توسعه گلخانه های تولید نهال استاندارد، سبزی و صیفی،گل شاخه بریده و محصولات خارج فصل 2- راه اندازی کارخانجات تولید مواد دفع آفات نباتی با محوریت مواد غیرشیمیایی شامل عوامل زنده بیولوژیک(انسکتاریوم) و عوامل زنده غیر بیولوژیک و تجهیزات کنترل غیر شیمیایی 3- تولید انواع بذور غلات ، سیب زمینی ، ذرت ، پنبه ، پیاز و خربزه 4- احداث کارخانجات تولید تراکتور، کمباین ، چاپر و انواع ماشین آلات خود کششی 5-  دامپروری 6- ایجاد زنجیره کامل تولید گوشت مرغ (شامل واحد مادر، دوره پرورش ، کشتارگاه و کارخانه خوراک طیور) 7-  احداث پارک آبزیان با هدف توسعه شیلات و آکواتوریسم اشاره نمود.
v     خراسان  رضوی در خصوص صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی نیز دارای ظرفیت تولید انواع فرآورده و نوشیدنی بر پایه گیاهان دارویی ، بسته بندی جدید و با ماندگاری بالا برای انواع میوه و سبزی ، تولید انواع استارترها و پرو بیوتیک در صنایع غذایی و هم چنین فرآوری میوه و سبزیجات شامل تولید پودر ،کنسانتره و پالپ میوه با فن آوریهای نوین میباشد .
 
 
مکان های دیدنی و تاریخی و گردشگری

استان خراسان رضوی یکی از مهم ترین قطب های گردشگری ایران است و از جاذبه های طبیعی و مکان های دیدنی مذهبی و تاریخی بسیار ارزشمندی برخودار است.
  • مهم ترین مزیت ها و قابلیت های گردشگری استان عبارتند از: 1- وجود مرقد مطهر امام رضا (ع) در مشهد مقدس 2- موقعیت مناسب جغرافیایی ، وسعت و تنوع طبیعی 3- همجواری با کشورهای ترکمنستان و افغانستان ( مرز مشترک ) 4- سیستم توانمنتد حمل و نقل ریلی ، هوایی و زمینی  5- برخورداری از بیشترین تعداد تاسیسات گردشگری در بین استانهای کشور  6- وجود جاذبه های مختلف در سطح استان به منظور جذب گردشگران با علائق مختلف 7- وجود جاده تاریخی ابریشم و جاده تاریخی مذهبی ولایت در استان  8- زیرساخت قوی آموزشی و پژوهشی در حوزه گردشگری 9- مهمترین حوزه تاثیر گذار باستانشناسی در شرق کشور  10- برخورداری از مفاخر و مشاهیر بزرگ ملی و بین المللی نظیر فردوسی ، خیام ، عطار
  • مهم‌ترین اماکن دیدنی استان خراسان رضوی عبارت‌اند از: حرم مطهر حضرت امام رضا(ع) و مجموعه‌ی آستان قدس رضوی، مسجد گوهرشاد، مدرسه‌ی پریزاد، مدرسه‌ی دودر، بقعه‌ی خواجه ربیع، بقعه‌ی گنبد سبز، آرامگاه نادرشاه افشار، مصلای مشهد، طرقبه، شاندیز، پارک وکیل‌آباد، کوه سنگی، بندگلستان، خواجه اباصلت، خواجه مراد و مقبره‌ی گوهرتاج (در مشهد)، مسجد پامنار، آرامگاه ملاهادی سبزواری، مناره‌ی خسروگرد، رباط مهر، آرامگاه سیدحسن غزنوی و مسجد جامع (در سبزوار)، گنبد هارونیه و آرامگاه فردوسی (در توس)، کتبیه‌ی نادری، عمارت خورشید، ارغون‌شاه و مسجد کبود گنبد (در کلات نادری)، شهر عتیق، تپه بام و مدرسه‌ی عرضیه (در قوچان)، ‌آرامگاه شاه قاسم انوار و مقبره‌ی شیخ احمد جامی (در تربت جام)، برج کرات (در تایباد)، باغ گلشن (در طبس)، ارگ کلاه فرنگی، دریاچه‌ی گل بی‌بی و آرامگاه بابا لقمان (درسرخس)، قدمگاه رباط عباسی و آرامگاه‌های عطار، کمال‌الملک و خیام (در نیشابور)، برج علی‌آباد، مناره‌ی فیروزآباد، باغ مزار و آرامگاه مدرس (در کاشمر) و مقبره‌ی شیخ حیدر و مسجد ملک (در تربت حیدریه)، سنگ فیروزه، زعفران، ادویه و مهر و تسبیح از سوغاتی‌های استان خراسان رضوی است.
 
v     جاذبه های گردشگری:
1: جاذبه های گردشگری شناسایی شده :
-     در حال حاضر علاوه بر جاذبه های موجود و آثار ثبت شده تاریخی ، فرهنگی و طبیعی در استان که تعداد آن 1307 است ، تعداد 108 اثر فرهنگی ، 98 جاذبه طبیعی ، 16 جاذبه مذهبی ، 4 جاذبه تجاری و 10 جاذبه درمانی و پزشکی نیز شناسایی شده ( مجموعا 273 مورد ) که در حال بررسی، مطالعه و شناسایی فرصت های سرمایه گذاری به منظور جذب سرمایه گذار در آنها می باشند .
-     مجموعا 22 موزه در سطح استان وجود دارد و خراسان رضوی با برخورداری از 9% موزه های کشور حائز رتبه دوم کشوری است .
2: مناطق نمونه گردشگری :
در حال حاضر استان خراسان رضوی دارای 3 منطقه نمونه بین المللی گردشگری،7 منطقه نمونه ملی گردشگری، 13 منطقه نمونه استانی ،2منطقه نمونه استانی-محلی و5منطقه نمونه محلی گردشگری می باشدکه سرمایه گذاریهای لازم دراین مناطق درحال انجام است.
خدمات گردشگری:
1 : واحدهای اقامتی و پذیرائی :
با توجه به پتانسیل های موجود بالغ بر 1650 واحد اقامتی و پذیرائی فعال در سطح استان خراسان رضوی وجود دارد که بالغ بر 45% تعداد واحدهای اقامتی و پذیرایی کشور را شامل شده و از این حیث خراسان رضوی حائز رتبه اول می باشد .
2 – دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی :
در حال حاضر تعداد 275 دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی فعال با حدود 1800 نیروی انسانی در سطح استان به فعالیت می پردازند که 13% دفاتر کشور را شامل شده و در بین استانهای کشور پس از تهران رتبه دوم را داراست .
3 – تاسیسات گردشگری نیمه تمام ( در حال ساخت و تبدیل ) :
بالغ بر 200 واحد شامل دهکده های گردشگری ، هتل آپارتمان ، مهمانپذیر ، دفتر خدمات مسافرتی و ... مجوزهای لازم را دریافت نموده و در حال احداث می باشند.
تجارت خارجی
v     خراسان رضوی در بخش تجارت خارجی همسو با برنامه های سازمان توسعه تجارت و به منظور توسعه صادرات، اقدام به حمایت از ایجاد و توسعه خوشه های تولیدی صادراتی نموده است.
v     این استان بدلیل همجواری با برخی کشورهای آسیایی و اروپایی، مزیت خوبی برای ترانزیت و صادرات به حساب می آید. همچنین بیش از 65% صادرات ریلی کشور از این استان به عنوان دروازه صادارت کالا به آسیای میانه،  انجام می شود.
v     خراسان رضوی شش سال متوالی است که دارای مقام اول در تعداد اظهارنامه صادراتی است و لذا دارای بیشترین میزان صادرات در کشور است. در این میان کمرگ باجگیران دارای مقام اول در تجارت چمدانی است.
مراکز تجاری
مرکز تجاری الماس شرق، مجتمع تجاری پروما، زیست خاور و برج آلتون به همراه بازار رضا، بازار مرکزی و بازار فردوسی از بزرگترین مراکز تجاری مشهد محسوب می شوند. در حال حاضر چندین مرکز تجاری در شهر مشهد در حال احداث می باشد.
حمل ونقل
v   موقعیت جغرافیایی استان به لحاظ هم جواری با کشورهایی که به آبهای آزاد دسترسی ندارند و نیز قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم به عنوان مهمترین حلقه اتصال کشورهای آسیای میانه تا اروپا و همچنین برقرار کننده ارتباط کشورهای آسیای میانه با کشورهای حاشیه خلیج فارس، فرصتی استثنائی برای توسعه خدمات حمل ونقل و ترانزیت کالا در سطح استان فراهم ساخته است. خراسان رضوی با برخورداری از 83 کیلومتر مرز مشترک با دو کشور همسایه افغانستان و ترکمنستان به عنوان کریدور تجاری شرق به غرب، جایگاه خاصی در بازرگانی کشور دارا است. علاوه بر وجود گمرکات فعال چون مشهد، سرخس، لطف‌آباد و دوغارون، بازارچه های مرزی مشترک چون باجگیران، دوغارون و بازارچه در دست احداث خواف وتربت جام ، نقش قابل ملاحظه ای در مبادلات بازرگانی استان برعهده دارند. عمده ترین طرف های تجاری استان کشورهای آسیای میانه و افغانستان هستند. کشورهای اروپایی چون آلمان و ایتالیا، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس وکشورهای خاور دور از قبیل چین و مالزی نیز از مقصدهای صادراتی استان به شمار می روند .
v   در زمینه امور زیربنایی باید اشاره کرد که استان خراسان از شبکه حمل و نقل جاده ای بالغ بر 6258 کیلومتر برخوردار است که در حدود 40 درصد آن را راههای اصلی و آزاد راهها تشکیل میدهد. در خصوص حمل ونقل ریلی استان خراسان دارای 1400 کیلومتر راه آهن است که حجم قابل ملاحظه ای از جابجایی بار و مسافر از همین محل صورت می گیرد.
v   حمل و نقل هوایی استان درحال حاضر از سه فرودگاه بین المللی مشهد، سبزوار و سرخس صورت می پذیرد . فرودگاه شهید هاشمی نژاد مشهد از نظر عملکرد بعد از فرودگاه مهرآباد و امام بزرگترین فرودگاه کشور است.
v   در سالهای اخیر سرمایه گذاری در بخش حمل و نقل جاده ای استان افزایش چشمگیر داشته است. تعداد 146 شرکت حمل ونقل بین المللی کالا و 3 شرکت حمل و نقل بین المللی مسافر در استان مشغول به فعالیت می باشند و 21 مجتمع خدمات رفاهی در خراسان رضوی به بهره برداری رسیده است.
-      اهم زمینه های سرمایه گذاری در بخش حمل و نقل جاده ای استان به شرح زیر است: 1 - سرمایه گذاری در بخش حمل ونقل کالا 2- سرمایه گذاری در بخش حمل ونقل مسافر 3- سرمایه گذاری در بخش حمل ونقل بین المللی 4- سرمایه گذاری در بخش احداث و بهره برداری از شرکتهای حمل و نقل 5- سرمایه گذاری در بخش حمل و نقل محمولات ترافیکی سنگین و فوق سنگین 6- سرمایه گذاری در احداث مجتمع های خدماتی بین راهی 7- سرمایه گذاری در غرف تجاری و خدماتی در پایانه های بار و پایانه های مرزی
 


منبع : دفتر جذب و حمایت از سرمایه گذاری
تعداد بازدیدها : ۱۰۶


مطالب مرتبط با این موضوع :

نظری ارسال نشده است
نام :
پست الکترونیک :
شرح :
نظر :   برای ارسال نظر خود، دکمه ارسال را بزنید
کد امنیتی را وارد کنید

کلیه حقوق این پورتال محفوظ و متعلق به استانداری خراسان رضوی می باشد.

نظرسنجی
مطالب سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟
آماربازدیدکنندگان